Omdat er veel verschillende definities van Tekenen in omloop zijn, leg ik in deze blog uit wat de definitie van Tekenen voor mij is. In deze blog geef ik enkele voorbeelden van Tekenen, maar er zijn er natuurlijk talloze.
Voor mij is tekenen veel meer dan alleen een artistieke uiting; het is een manier om gedachten en ideeën om te zetten in visuele vormen. In essentie is tekenen het visualiseren van wat er in ons hoofd gebeurt. Een tekening ontstaat wanneer markeringen op een oppervlak worden aangebracht, en deze markeringen representeren lijnen die onze gedachten omzetten in iets zichtbaars. Het principe van de lijn als verbinding tussen twee punten ligt aan de basis van tekenen, en is een uitvergroting van de manier waarop onze hersenen zelf verbindingen maken tussen neuronen waarin we informatie opgeslagen hebben liggen.
Tekenen is de handeling die je verricht met de intentie om jouw idee over te brengen op een ondergrond. De lading van deze intentie kan variëren van logica en orde tot emotie en chaos.
Een tekening is het zichtbare resultaat van markeringen aanbrengen op een ondergrond. Dit kan op papier zijn, maar ook in vers gestort beton kun je tekenen.
De Lijn als gedachteverbinding
Laten we beginnen met de basis van tekenen: de lijn. Een lijn is een verbinding tussen twee punten, en het materiaal of de techniek waarmee deze lijn wordt gezet is secundair. Wat belangrijk is, is de intentie en de gedachte achter de lijn. Net zoals onze hersenen verbindingen maken tussen verschillende neuronen om informatie door te geven, visualiseren we met lijnen hoe onze gedachten en ideeën zich verhouden en ontwikkelen.
Schetsen: vrije gedachten vastleggen
Schetsen is een goed voorbeeld van hoe we onze gedachten visueel kunnen weergeven. Denk aan een ruwe schets van een idee voor een project of een snel getekend beeld in een notitieboekje. Schetsen weerspiegelt de vrije stroom van gedachten, nog zonder structuur of detail, en nodigt uit tot improvisatie. Als je snel een idee op papier wilt zetten, zijn je hersenen constant aan het zoeken naar verbindingen tussen eerdere ervaringen en nieuwe inspiratie. Schetsen laat deze verbindingen in een pure, ongepolijste vorm zien. Het proces geeft inzicht in de manier waarop gedachten en ideeën samenkomen en verandert het abstracte in iets tastbaars.
Technisch tekenen: controle over gedachten en logica
Tekenen is ook technisch tekenen, een vorm die veel preciezer en gecontroleerder is. Denk aan een bouwtekening of een technisch ontwerp waarin elk detail nauwkeurig is vastgelegd. Hier visualiseer je gedachten in een gestructureerde, logische volgorde. Technisch tekenen vereist nauwkeurigheid en een planmatige aanpak, wat vergelijkbaar is met de manier waarop onze hersenen logische en sequentiële taken uitvoeren. Elk element staat in relatie tot het geheel en moet functioneel zijn. Technisch tekenen brengt gedachten op een manier over die gestructureerd en goed georganiseerd is, wat ons weer laat zien hoe een bepaalde logica zich in het brein ontwikkelt.
Illustreren: verhalen vertellen
Illustreren voegt een andere dimensie aan het tekenen toe: het vertelt een verhaal. Wanneer je een illustratie maakt, gebruik je beelden om een boodschap of verhaal over te brengen. Illustratoren maken verbindingen tussen verschillende ideeën, kleuren en vormen om een narratief te creëren dat voor anderen herkenbaar en toegankelijk is. Dit weerspiegelt de creatieve verbindingen in onze hersenen die voortkomen uit zowel herinneringen als verbeelding. Een illustratie kan subtiele emoties uitdrukken, zoals vreugde, verdriet, of verwondering, en kan een complexe gedachtegang op een toegankelijke manier overbrengen.
Schilderen: het vlak als gevolg van de lijn
Bij schilderen worden emoties en gedachten vaak uitgedrukt door het gebruik van kleuren en vormen, waarbij de lijnen van een tekening zich vaak uitbreiden tot kleurvlakken. Maar een vlak ontstaat nog steeds door meerdere lijnen met elkaar te verbinden, waarbij de keuze voor die lijnen, hun richting, en hun intensiteit een krachtige betekenis kan overbrengen. In schilderijen kunnen bijvoorbeeld vloeiende lijnen en zachte overgangen een gevoel van kalmte en sereniteit creëren, terwijl hoekige, scherpe lijnen en heldere kleurcontrasten juist energie en spanning overbrengen.
Deze benadering weerspiegelt hoe onze hersenen werken bij het verwerken van emoties en complexe zintuiglijke ervaringen. De samenhang van lijnen, vormen en kleuren in bijvoorbeeld een abstract schilderij lijkt op de manier waarop onze neuronen verbanden leggen om emoties te vormen en te interpreteren.
Tekenen en schilderen lijken op het eerste gezicht twee verschillende disciplines te zijn. Een docent gaf eens aan dat tekenen uitgaat van de lijn, schilderen daarentegen gaat uit van het vlak. Maar in mijn optiek kun je een vlak pas definiëren zodra je de lijnen die de zijkanten van het vlak afbakenen, herkent.
Waarom tekenen de verbindingen in onze hersenen reflecteert
Tekenen is niet zomaar een activiteit; het is een directe uiting van de neurale verbindingen die onze gedachten en emoties vormgeven. In elke vorm van tekenen, of het nu schetsen, technisch tekenen, illustreren of schilderen is, leggen we een unieke verbinding bloot. Deze activiteit helpt ons om complexe ideeën op een visuele manier te ordenen en te verwerken. De lijnen, vormen en kleuren die we gebruiken zijn als de synapsen en neuronen in ons brein: ze brengen ideeën samen, versterken patronen en geven uitdrukking aan wie we zijn.
Door te tekenen, geven we letterlijk zichtbaarheid aan de verbindingen en processen in ons brein. Het brengt gedachten, logica, verhalen en emoties samen op een manier die verder gaat dan taal. Dit proces maakt niet alleen het onzichtbare zichtbaar, maar geeft ons ook een beter begrip van onze eigen innerlijke wereld.