Beeldend eindonderzoek DBKV 2024-2025
De Overdragers II
Een onderzoek naar hoe de vrouwen in mijn bloedlijn kennis aan de volgende generatie doorgeven en ook hun eigen weg kiezen in de tijd waarin ze leven. Ter nagedachtenis aan mijn moeder die op 17 april 2025 overleed.
Olieverf op canvas 5 x 25 x 25 cm. in houten systeem. 2025
Mijn werk ontstaat vanuit een verlangen om te begrijpen. Niet om iets vast te leggen, maar om het open te breken. Ik onderzoek denkstructuren, machtsverhoudingen, ambachten, de oorsprong van kennis, familielijnen, overtuigingen. Veel van wat ik maak, komt voort uit een behoefte om te vertragen, stil te staan, te doorvoelen om te begrijpen.
Geboren in 1972 bevind ik me tussen twee generaties die ver van elkaar afstaan. Opgegroeid met restanten van koloniaal denken, beïnvloed door postkoloniale kritiek, voel ik dat geen van beide perspectieven mij volledig representeert. Vanuit dat spanningsveld ontstond het idee van consolidisme: een houding van bewust waarnemen en zorgvuldig kiezen wat we meenemen, wat we herzien, wat we achterlaten.
Een van mijn onderzoeken is heel persoonlijk. In een reeks portretten verken ik de lijn tussen mijn moeder, mezelf en mijn dochters. Hoe kennis, stijl en overtuigingen worden doorgegeven, en wat daarmee gebeurt. Niet alles wat we erven, past. Soms keert het zich tegen ons. Maar zelfs dan is er invloed, beweging. De jassen die we dragen, zijn van de vorige generatie en worden achterstevoren gedragen. Dit symboliseert het soms ongemakkelijke gevoel wanneer overtuigingen door generaties heen ongemakkelijk kunnen aanvoelen. Deze portretten zijn geïnspireerd op de verstilde, enigszins vervreemdende schilderijen van Michaël Borremans, waarin het realisme en het onaanduidbare tegelijkertijd aanwezig lijken.
Ambacht speelt in mijn werk een centrale rol als drager van betekenis. De technieken die ik gebruik – tekenen, schilderen, textielverftechnieken – kennen een oorsprong in verschillende culturen en geschiedenissen. Ze zijn onderdeel van grotere netwerken van kennisoverdracht: toegeëigend, vergeten, vermarkt of toegekend. Een voorbeeld van een ambacht is de Koreaanse bojagi, een textiele quilttechniek die in het Westen nauwelijks erkend wordt als autonome kunstvorm. Of natuurlijke verftechnieken uit West-Afrika en Indonesië, die ooit werden meegenomen naar Europa, maar zelden met bronvermelding. In mijn werk probeer ik die geschiedenissen aan elkaar te hechten in een nieuw beeld, waarin grenzen tussen culturele invloeden vervagen.
De Overdragers I
Een onderzoek naar hoe textiele verftechnieken zich manifesteren langs handelsroutes waarbij getracht is meerdere ambachten met elkaar te vermengen om het principe van consolidisme te verbeelden.
Balpeninkt op rijstpapier 100 x 400 cm. in houten systeem. 2025
Ik geloof dat ambacht meer is dan techniek. Het is een manier van denken, van zijn, van communiceren. Ambacht dwingt tot aandacht, tot lichaamstaal, tot samenwerken met het materiaal in plaats van het te beheersen. Het is langzaam werk. Maar juist dat tempo geeft ruimte om te luisteren. Naar het materiaal, naar de oorsprong, naar de ander en het andere. Zoals de Franse filosoof Paul Ricoeur het beschrijft: begrijpen is geen overnemen, maar erkennen. Niet alles hoeft eigendom te worden om betekenisvol te zijn.
Dat idee van erkenning, en het verschil met toe-eigening, loopt als een draad door mijn praktijk. Ik noem het consolidisme: een manier van denken waarin invloeden uit verschillende culturen en geschiedenissen naast elkaar kunnen bestaan, zonder hiërarchie, zonder opslorping. Kennis hoeft niet toegeëigend te worden om erkend te worden. Ze mag blijven waar ze vandaan komt. Tegelijkertijd geloof ik dat juist het delen, het leren van elkaar, het opnieuw inzetten van technieken en inzichten, een krachtig alternatief is in een wereld die lang gebaseerd is geweest op individualiteit en eigendom.
In mijn tekening onderzoek ik de oorsprong van de vensterbank en het Westers weten. Een olifant voor een raam, met een kas op de achtergrond in een tropisch bos – in dit werk komen meerdere verhaallagen samen. In veel niet-Westerse culturen staat de olifant voor wijsheid en herinnering; in het Westen is dat vaak de uil, maar die verdwijnt hier juist uit beeld. De vensterbank vond zijn oorsprong in de 17e eeuw, toen dit architectonische element diende als etalage van welvaart. Zonder dat we het doorhebben, houden we zulke koloniale sporen nog steeds in stand – in onze huizen, onze beeldtaal, onze blik.
De Overdragers III
Een tekening over de oorsprong van de vensterbank gebaseerd op de 17e eeuwse verhalende kunst met een tweede betekenislaag over Westerse en niet-Westerse kennis.
Sibirisch krijt op papier. 150 x 280 cm. 2025
Ik zie deze tekening als een vorm van visueel onderzoek: ontstaan vanuit observatie, reflectie, geïnspireerd door de verhalende tekenstijl van Gesina ter Borch die leefde in de 17e eeuw en in samenwerking met AI. In dit geval heb ik mijn ideeën gevoed aan een beeldmodel, dat een reeks schetsen genereerde waar ik verder op ben gaan werken. Die samenwerking zie ik niet als vervanging, maar als een gesprek, een manier om anders te kijken, om verbanden op te merken die ik zelf misschien had gemist. Een praktisch voorbeeld van consolidistisch werken.
Mijn werk stelt geen oplossingen voor en luidt geen noodklokken. Het stelt vragen, zoekt verbindingen. Het laat zien wat er gebeurt als je de tijd neemt. Als je stilvalt bij wat vaak over het hoofd wordt gezien. Niet om één verhaal te vertellen, maar om ruimte te maken voor meerdere werkelijkheden naast elkaar.
Mijn werkwijze is gestructureerd, onderzoekend en systematisch, gevormd door zowel mijn achtergrond in projectmanagement als door mijn fascinatie voor beeld, materiaal en betekenis.
Educatie
Werkboek museumeducatie
Eindresultaat van het ontwerponderzoek Educatie. In samenwerking met Museum De Fundatie heb ik voor een expositie een tekenwerkboek ontwikkeld voor bezoekers.
40 pagina’s A5 formaat met tekenopdrachten aan de hand van een expositie. 2025
Tekenopdracht randomizer
Geen inspiratie? Bekijk hier de randomizer.
Duizenden tekenopdrachten staan voor je klaar.
Ouder werk
Pusaka
Gestart vanuit een datavisualisatie over hoe objecten meer waarde krijgen naarmate ze vaker worden doorgeven zijn diverse souvenirs van de reizen van mijn ouders in beeld gebracht. De data en de bijbehorende verhalen zijn in een handgemaakt boek opgenomen. In de binding van het boek is het logo van Nedlloyd (rederij waar mijn vader voor werkte) verwerkt.
Grafiet op gessoed board 120 x 1400 cm. 2024
Een lijn verbindt twee mensen, punt A met punt B, zichtbaar in hun samenkomen, een pad dat ze samen bewandelen, soms vloeiend, soms onderbroken.
De grond onder hen bestaat, stil, maar aanwezig, zoals het fundament van een relatie, waarop elk moment is gebouwd. Sommige lijnen lopen parallel, anderen kruisen of verliezen hun weg.
De lijn kan ook schokkerig worden, vervormd door onzekerheden, uitgerekt door afstand, versplinterd door onuitgesproken woorden. De grond blijft, maar de lijn verliest richting. Soms wordt de route van de lijn onduidelijk, en roept het vragen op, over waar het pad heen gaat, of er nog samen een weg is.
Toch kan de lijn, zelfs in zijn gebroken stukken, altijd opnieuw beginnen, zich herpakken, een nieuwe koers zoeken, want elke lijn is een verhaal, een mogelijkheid tot verbinding.
Uitgepraat
Dit werk verwijst naar het einde van een relatie en werd begeleid door poëzie waaruit hoop sprak. Daarnaast liet ik mijn tekenproces zien door de kleine schets en de omrekentabel voor het vergroten op te nemen in het werk omdat ik geloof in transparante kennisdeling.
Grafiet op renovatiebehang 2 x 120 x 200 cm. 2024
Een Zwolse flamingo in Spaanse wateren
Een aantal werken geïnspireerd door het kunstzwemverleden van mijn moeder die in haar tienerjaren lid was van de Zwolse kunstzwemvereniging De Daphnia’s. In 1963 maakte deze groep een reis naar Spanje om daar optredens te geven.
Olieverf, softpastel, grafiet op verschillende media in diverse afmetingen. 2024
Tussentijd
Aan de basis van een schilderij ligt tekenen. Een eerste schets opzet is de leidraad voor het schilderproces. Maar door de tijd die er soms niet is ontstaat tussen de gemaakte schets en de realiteit in het volgende moment een nieuw beeld. Filmrealisme zou je dit kunnen noemen. Geïnspireerd door Antonio Lopez.
Olieverf en grafiet op paneel. 12 x 30 cm. 2024
